Fransızcadan dilimize geçen “mit” sözcüğü, “Geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren alegorik bir anlatımı olan halk hikâyesi, mitos.” anlamına gelmektedir. Her milletin kendine ait mitleri vardır. Bunlar; kimi zaman ortak, kimi zaman benzer, kimi zaman da birbirinden farklıdır. Mitler, bir milletin düşünce yapısı hakkında bilgi veren hikâyelerdir. İskandinav düşünce yapısı hakkında bilgi sahibi olmak isteyen biri için de İskandinav mitolojisi bulunmaz bir kaynaktır.

Elimize ulaşan kaynaklara göre İskandinav mitolojisi, pek çok tanrı ve tanrıçadan beslenmektedir. Bazıları hakkında elimizde çok fazla bilgi ulaşmamıştır. Tanrı Ull ve Tanrıça Var bu duruma örnektir.

İskandinav mitolojisi denince akla gelen ilk tanrı; büyünün, gizemin, ilhamın babası sayılan savaşçı komutan Odin’dir. Odin, genellikle tek gözlü sembolize edilir. Bunun nedeni, bilgiye ulaşmak için tek gözünü feda etmesidir. Odin’in karısı Frigg, insanların yazgısını bilen bir başka tanrıçadır. Diğer tanrı ve tanrıçalar, Odin ve Frigg’den doğmuşlardır.

Çocuklardan biri; ülkesini devlerden koruyan savaşçı Thor’dur. Altın saçlı Sif ile evlidir. Şiir sanatı tanrısı Bragi ve bahtsız Baldr, Odin’in diğer çocuklarıdır. Bragi ölümsüzlüğe uzanan gençlik elmalarına sahip Tanrıça Idunn ile evlidir. Baldr ise kör bir tanrı olan Hod tarafından istemeden öldürülmüştür.

İskandinav mitolojisinde bunlar dışında da tanrı ve tanrıçalar mevcuttur. Bunlardan biri, bir devin oğlu aynı zamandan yarı tanrı yarı iblis olan Loki’dir. Onun en büyük düşmanı gizemli Heimdall, bu dünyanın ve tanrıların sonunu getirecek savaş habercisidir. Bilgelik tanrısı Tyr’ın Odin’in oğlu oduğu düşünülmektedir.

Loki’nin karısı Sigyn dışında bir de yasak aşkı dişi bir dev olan Angrboda adlı karakter vardır. Bu dişi devden üç çocuğu olmuştur: Birincisi Kurt Fenrir, ikincisi dünyanın yılanı olarak bilinen Lormungard, üçüncüsü yer altı tanrısı olan Hel’dir.

Bu sayılanlardan başka İskandinav mitolojisinde bereket, zenginlik ve bolluk tanrıları da vardır. Bunlara Vanir tanrıları denir. Bu tanrılar Freyr, Freyia ve  Niord’dur. Niord denizin bereketini temsil eder aynı zamanda balıkçılık da onunla ilgilidir. Freyr ve Freyia ise Niord’un dişi dev Skadi’den olma ikiz çocuklarıdır. Bereket ve doğurganlığı sembolize ederler. Bunlar birbirleriyle ilişkiye girmişlerdir. Freyr, Gerd; Freyia ise Od ile evlenmiştir.

İskandinav mitolojisinde tanrıların en büyük düşmanı, iotnar’dır. Tekil kullanımı iotunn olan sözcüğün devler, demonlar, troller sözcüklerini karşıladığı kabul edilmektedir.

Tanrılardan daha alt sınıflarda doğaüstü varlık olarak kabul edilen cüceler, elfler, cadılar, valkyrieler, nornlar yer alır. Ayrıca ikinci sınıf tanrı olarak bilinen Hoenir, Kvasir, Gefion, Vali, Vili, Ve, Vidar vb. İskandinav mitolojisinde karşımıza çıkmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here